ΒΡΕΤΑΝΟΙΣΡΑΗΛΙΤΕΣ
ΜΙΑ ΠΑΡΑΔΟΞΗ ΠΡΟΤΕΣΤΑΝΤΙΚΗ ΚΙΝΗΣΗ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΑ
Πρωτοπ. Βασιλείου Γεωργοπούλου Δρ. Θ.
Παρατηρώντας κάποιος το παγκόσμιο Προτεσταντικό σκηνικό τόσο ως προς τη σύγχρονη διάρθρωσή του, όσο και ως προς την ιστορική του εξέλιξη, θα συναντήσει αρκετές παράδοξες κινήσεις και θεωρίες. Μια απ' αυτές τις παράδοξες κινήσεις που αναπτύχθηκαν μέσα στο ευρύτερο Προτεσταντικό έδαφος είναι και η αυτοαποκαλούμενη κίνηση των Βρετανοϊσραηλιτών (British Israelism).
Οι ιστορικές απαρχές της εν λόγω κίνησης αρχίζουν το δέκατο όγδοο αιώνα. Ιδρυτής της υπήρξε ο Άγγλος Richard Brothers (1757 - 1824) 1. Η κίνηση αναπτύχθηκε στη συνέχεια κατά το δέκατο ένατο και τον εικοστό αιώνα.
Βασική αντίληψη της κίνησης, από την οποία έλαβε και το όνομά της, αποτελεί ο ισχυρισμός της, ότι όλοι οι Βρετανοί υπήκοοι ανά την υφήλιο και οι λευκοί Προτεστάντες της Βορείου Αμερικής είναι απόγονοι των δέκα φυλών του Βορείου Βασιλείου του Ισραήλ που διασκορπίστηκαν μετά την καταστροφή του από τους Ασσυρίους το 722 π. Χ. Απόγονοι αυτών των φυλών, ισχυρίζεται η κίνηση, ήταν τα διάφορα φύλα που ήλθαν στη Μεγάλη Βρετανία όπως Άγγλοι, Σάξωνες, Δανοί, Νορμανδοί κ. α. Αυτοί ενώθηκαν με τους αυτόχθονες πληθυσμούς και δημιούργησαν τη Βρετανική αυτοκρατορία.
Η Βρετανική ναυτική επέκταση, η δημιουργία των Βρετανικών αποικιών ανά τον κόσμο, η Βρετανική κοινοπολιτεία αργότερα, μαζί με τους λευκούς Προτεστάντες της Βορείου Αμερικής, αποτελούν, κατά την εν λόγω κίνηση, την εκπλήρωση της υπόσχεσης και των επαγγελιών τού Θεού στους Πατριάρχες (Γεν. 12, 1-3. 17,5. 28, 14. 32, 12), ότι οι απόγονοι τους θα ήταν σαν την άμμο της θάλασσας2.
Ο ισχυρισμός αυτός, βεβαίως, της κίνησης είναι αντιγραφικός. Οι επαγγελίες του Θεού στους Πατριάρχες της Παλαιάς Διαθήκης είχαν Χριστολογική προοπτική στα πλαίσια της προετοιμασίας του μυστηρίου της θείας Οικονομίας. Κληρονόμοι των επαγγελιών κατά την Αγία Γραφή και τους αγίους Πατέρες είναι όλοι οι χριστιανοί (Ρωμ. 4, 13-25, Εφεσ. 3,6. Γαλ. 3,16-18. Πρβλ. Αγίου Κυρίλλου Αλεξανδρείας, Γλαφυρά εις την Γένεσιν, 4, ΡG 69, 189 C).
Επιπλέον, ο ισχυρισμός αυτός είναι κυριολεκτικώς ανιστόρητος και παράλογος. Κανένα ιστορικό, εθνολογικό, γλωσσολογικό κ.ά. στοιχείο δεν επιβεβαιώνει έναν τέτοιο ισχυρισμό.
Στα χρόνια που ακολούθησαν κατά την ανάπτυξη και δράση της κίνησης κάποιος βλέπει ότι: α) η εν λόγω κίνηση πρόσφερε ένα ιδεολογικό-θρησκευτικό πλαίσιο νομιμοποίησης της αποικιοκρατικής πολιτικής του Βρετανικού στέμματος, β) δεν απουσίασε ένα είδος μεσσιανικού-αποκαλυπτικού στοιχείου στον ιδεολογικό της ορίζοντα3, και γ) δυστυχώς, δεν απουσίασαν διάφορες ρατσιστικές αντιλήψεις4.
Ολοκληρώνοντας τη μικρή αυτή αναφορά μας, πρέπει να επισημάνουμε ότι, την εν λόγω θεωρία περί Βρετανοϊσραηλιτών (British Israelism) την ασπάζονταν και ο Χέρμπερτ Άρμστρονγκ (Herbert W. Armstrong) ο ιδρυτής της Προτεσταντικής αίρεσης «Παγκόσμιος Εκκλησία τού Θεού» 5. Η ίδια, επίσης, θεωρία έχει γίνει αποδεκτή στην Ευρώπη και από ορισμένες Πεντηκοστιανές ομάδες6.
___________________________________
1. Βλ. 1. BX. Riidiger Hauth (Hrsg), Kompaktlexikon Religionen, 1998, aa. 67 - 68. L. A. Nichols - G. A. Mather - A. J. Schmidt, Encyclopedic Dictionary of Cults, Sects and World Religions, 2006, σ. 360.
2. Bλ. J. Gordon Melton, Encyclopedik Handbook of Cults in America, 1992, a. 70. Irving Hexham,. Pocket Dictionary of New Religious Movements, 2002, σ. 29.
3. Bλ. Irving Hexham, Pocket Dictionary, ΟΠ.π.σ 29.
4. Bλ. J. Gordon Melton, Encyclopedik Handbook, οπ.π.σ 78.
5. Bλ. K. Hutten, Seher, Grubler. Enthusiasten, 106, 1966, a. 202. H.Gasper - J. Miiller - F, Valentin, Lexikon der Sekten, Sondergruppen und Weltanschauungen. 7" EKΔ. 2001, σ. 1147.
6. Bλ. Panorama der neuen Religiositdt, 2001, σ. 463.