ΕΞΕΛΙΞΗ Ή ΧΕΙΡΑΓΩΓΗΣΗ;

Εξέλιξη; Ή χειραγώγηση;

Δάφνης Βαρβιτσιώτη

Συνοπτική, εδώ, αφήγηση των ‘‘εναυσμάτων'' της συγγραφής ενός ιδιαιτέρως αξιοπρόσεκτου βιβλίου με τίτλο «"Νέα εποχή" - Εξέλιξη ή χειραγώγηση». Μιας μελέτης η οποία αρχειοθετεί αυτό που ανακαλύπτει - στην Ελλάδα, σήμερα - μια έντιμη συνείδηση (έστω και μη ασκημένη, αρχικά, στην εκκλησιαστική διάκριση των σημασιών) όταν αποφασίζει να αποκωδικοποιήσει τα ‘‘μηνύματα'', εκείνα, που κατακλύζουν το επικοινωνιακό της πεδίο. Η Συντακτική Επιτροπή Το βιβλίο αυτό είναι αποτέλεσμα προσωπικής μελέτης και έρευνας δώδεκα ετών, έναυσμα των οποίων ήταν μία διάλεξη φιλοσοφικού περιεχομένου σε γνωστή αίθουσα των Αθηνών, η οποία κίνησε το ενδιαφέρον μου και με οδήγησε στην παρακολούθηση των εργασιών ενός διεθνούς Συμποσίου με συναφή επιστημονικοφανή τίτλο. Στο Συμπόσιο αυτό προήδρευαν διαπρεπείς προσωπικότητες της Ελλάδος και της αλλοδαπής και συμετείχαν νομπελίστες, ακαδημαϊκοί, καθηγητές πανεπιστημίων και πολλοί επιστήμονες, Έλληνες και ξένοι. Οι οργανωτές του εμφανίζονταν ως εκπρόσωποι Πανεπιστημίου με έδρα τις Ινδίες, αλλά και ως εκπρόσωποι κορυφαίου διεθνούς οργανισμού, ενώ το ίδιο το Συμπόσιο ήταν υπό την αιγίδα επισήμου φορέως της ελληνικής πολιτείας.

Και οι δύο εκδηλώσεις, δηλαδή διάλεξη και Συμπόσιο, είχαν ένα κοινό σημείο: αμφότερες ξέφευγαν από τα πλαίσια του τίτλου τους και από τα όρια του αντικειμένου τους και επεκτείνονταν στο σύνολο του γνωσιοθεωρητικού επιστητού, συμπεριλαμβάνοντας συγχρόνως και όλο το φάσμα της ανθρώπινης εμπειρίας. Ειδικά οι παρουσιάσεις του Συμποσίου και οι ομάδες εργασίας που επεξεργάζονταν τα προς μελέτην θέματα, οδηγούσαν σε συμπεράσματα που ενέπλεκαν και συνέδεαν άσχετα μεταξύ τους στοιχεία και θέματα, όπως, π.χ., την θεωρία της συμπληρωματικότητας, την θεωρία του χάους, την θεωρία των μορφογεννητικών πεδίων και την κβαντική φυσική με την ανθρώπινη αυτοσυνειδησία, την δυνατότητα προσδιορισμού της βούλησης, την υμνολογία, την ινδουϊστική φιλοσοφία και ειδικότερα τον διαλογισμό, τις διαπροσωπικές σχέσεις «σε έναν Κόσμο που εξελίσσεται », την τέχνη, τήνθρησκεία και την παιδεία. Τα πορίσματα του Συμποσίου έκαναν, μεταξύ άλλων, αναφορά σε ένα αναδυόμενο «νέο επιστημονικό παράδειγμα», το οποίο καθιστούσε αναγκαίες και αναπότρεπτες εκ βάθρων μεταβολές τόσο στον ατομικό, όσο και στον πνευματικό, θρησκευτικό, εκπαιδευτικό και κοινωνικο-οικονομικο-πολιτικό τομέα, σε παγκόσμιο επίπεδο.

Σημειωτέον ότι τότε οι γνώσεις μου περί Νέας Εποχής ήταν, όπως κάθε μέσου Έλληνα πολίτη, από ελάχιστες έως μηδαμινές,περιοριζόμενες στα όσα προέβαλλαν τα Μ.Μ.Ε..

Διότι, παρά τις σπουδές μου στο Ιστορικό-Αρχαιολογικό Τμήμα της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών - τις οποίες επέλεξα από αμέριστη αγάπη και θαυμασμό προς την Αρχαία Ελλάδα - και παρά το προσωπικό μου ενδιαφέρον για την Τέχνη και την Εθνολογία - που με οδήγησε σε μελέτες και περιδιαβάσεις ανά τους πολιτισμούς και τις θρησκείες του κόσμου - είχα, όπως οι περισσότεροι, πλήρη άγνοια για την ολιστική περί ανθρώπου και περί κόσμου αντίληψη και για τις επιπτώσεις της επί της κοινωνικής πραγματικότητας. Ως εκ τούτου, έμεινα κατάπληκτη, όταν, κατά την ημέρα έναρξης του Συμποσίου, η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος εξέδωσε δελτίο τύπου με επικεφαλίδα: « Επίσημο ‘‘Συμπόσιο'' σε συνεργασία με αποκρυφιστική οργάνωση! ». Ωστόσο,επειδή οι αντιλήψεις μου ήταν τότε επηρεασμένες από τον δυτικότροπο Διαφωτισμό, δεν θα έδινα σημασία στο γεγονός, αν δεν προσέλκυε την προσοχή μου σημείο του κειμένου, όπου υπογραμμιζόταν ότι: «...το ιδεολογικό περιεχόμενο της οργανώσεως αυτής είναι ασυμβίβαστο με τις πνευματικές και πολιτιστικές αξίες της χώρας και του ευρύτερου ευρωπαϊκού χώρου, δεδομένου ότι βασίζεται σε μια ανθρωπολογία, η οποία στηρίζεται στον απόλυτο μονισμό και στις δοξασίες περί Κάρμα και μετενσαρκώσεως ».

Με γνώμονα ότι η Εκκλησία της Ελλάδος δεν θα ήταν δυνατόν να διακινδυνεύσει να προκαλέσει την κατακραυγή της ελληνικής και διεθνούς επιστημονικής κοινότητας, καταφεύγοντας σε ψευδείς και ανυπόστατες κατηγορίες εις βάρος τόσο διακεκριμένων επιστημόνων και επισήμων διεθνών φορέων, αποφάσισα να εμβαθύνω στο όλο θέμα, ώστε να αποκτήσω ιδίαν αντίληψιν και να διαμορφώσω προσωπική γνώμη. Αρχικώς, εστίασα τις έρευνές μου στο ζήτημα του αποκρυφισμού, διότι ήταν για μένα terra incognita και, επομένως,αδυνατούσα να αντιληφθώ πως ήταν δυνατόν να επηρεάσει ο αποκρυφισμός τις «πνευματικές και πολιτιστικές αξίες της χώρας και του ευρύτερου ευρωπαϊκού χώρου ». Ήρθα σε επαφή με τον μακαριστό π. Αντώνιο Αλεβιζόπουλο, ο οποίος ήταν τότε Γραμματεύς της Συνοδικής Επιτροπής επί των Αιρέσεων της Ιεράς Συνόδου. Τότε, διανοίχθηκε ενώπιόν μου, με αδιάσειστα στοιχεία, ένας νέος ορίζοντας, απολύτως άγνωστος σε μένα, όπως εξ άλλου και για την συντριπτική πλειονότητα των καθημερινών ανθρώπων, ανεξαρτήτως του μορφωτικού τους επιπέδου: αμέτρητες αιρέσεις, οργανώσεις, καινοφανείς θρησκείες, ανατολίζουσες σέκτες, λατρείες, φιλοσοφικά κέντρα, μυστικές εταιρείες μυητικού χαρακτήρα, ομάδες «ενδυνάμωσης » και «διεύρυνσης τών δυνάμεων του νού», «διδάσκαλοι», «γκουρού», «ενορατικοί» κ.λπ. διέχεαν τις πλέον ανομοιογενείς θεωρίες, θρησκείες, μεθόδους, φιλοσοφίες, τεχνικές κ.ο.κ. και διαγκωνίζονταν, προκειμένου να δελεάσουν όσο το δυνατόν περισσότερους οπαδούς, πιστούς, ακολούθους, μαθητές από τον ευρύτερο ευρωπαϊκό χώρο και από την Ελλάδα. Μελετώνταςτες, κατέληξα στο συμπέρασμα ότι, παρά την φαινομενική τους ανομοιογένεια - δηλαδή, παρά τις τεράστιες διαφορές στην θεματολογία, την ορολογία και τήνμορφή τους - οι ανωτέρω ομάδες κινούνται ομοθυμαδόν προς ενιαία κατεύθυνση,διότι απορρίπτουν, ή και αντιστρέφουν, τις αξίες του δυτικού πολιτισμού, απορρίπτουν, κατά βάθος, την αρχαιοελληνική περί ανθρώπου αντίληψη. απορρίπτουν, ή και αντιστρέφουν,τις αξίες του Χριστιανισμού. απορρίπτουν την χριστιανική περί ανθρώπου και περί κόσμου αντίληψη.

Στρέφουν τόν άνθρωπο προς μία ανατολικής ποιότητας ενδοστρέφεια και μοιρολατρία και χρησιμοποιούν εις βάρος του τεχνικές αλλοίωσης της προσωπικότητας. Εμφυσούν στους οπαδούς τους την ολιστική περί ανθρώπου και περί κόσμου αντίληψη, που αντιστρέφει όλα τα δεδομένα του Χριστιανισμού, αλλά και της αρχαιοελληνικής σκέψης και αποβλέπουν στην εκ βάθρων μεταβολή των πάντων και στην δημιουργία μιας νέας πραγματικότητας, μιας Νέας Εποχής για το σύνολο του Πλανήτη. Πιστεύω ότι η έρευνά μου θα είχε σταματήσει εκεί - δηλαδή, στο σημείο όπου τα ερωτήματά μου επί του θέματος του αποκρυφισμού είχαν πλέον απαντηθεί - αν δεν με συγκλόνιζε η παρατήρηση του μακαριστού πατρός Αντωνίου Αλεβιζοπούλου ότι: «Η Νέα Εποχή δεν θέλει να αδειάσει τις εκκλησίες. Θέλει να αλλάξει το φρόνημα όσων καταφεύγουν σαυτές». Αν, όμως, ίσχυε κάτι τέτοιο, θα σήμαινε ότι η Νέα Εποχή είχε πρόσβαση στον κάθε ένα από εμάς και ότι όλοι είμαστε, εν αγνοία μας, έρμαιά της. Τότε συνειδητοποίησα ότι με τα ίδια μηνύματα - αν και σε πιο «ήπια» εκδοχή - βομβαρδίζονται εδώ και δεκαετίες οι δυτικές κοινωνίες, γενικά, και η ελληνική κοινωνία, ειδικότερα.

Το ζήτημα ήταν πολύ σοβαρό, διότι, όπως πολλά από τα μηνύματα αυτά είχαν επηρεάσει την δική μου σκέψη - και, κατά συνέπεια, την ίδια τη ζωή μου, και μάλιστα εν αγνοία μου - το ίδιο έχει συμβεί, συμβαίνει και θα συμβαίνει σε εκατομμύρια άλλων ανυποψίαστων ανθρώπων. Θα έπρεπε, συνεπώς, να ερευνήσω κατά πόσον επρόκειτο περί μιας γενικευμένης μεν, αλλά συμπτωματικής σύγκλισης απόψεων, οφειλομένης στην φυσική εξέλιξη των πραγμάτων, η αν συνέβαινε κάτι άλλο. Η παρούσα μελέτη παρουσιάζει μέρος από τα συμπεράσματα των ερευνών αυτών, επισημαίνοντας ότι θα ήταν αδύνατο να καταλήξω σ' αυτά με μόνο οπλοστάσιο την αρχαιοελληνική σκέψη η την δυτικότροπη σκέψη του Διαφωτισμού.

Διότι, όπως ανακάλυψα, προς μεγάλη μου έκπληξη, καμμία από τις δύο σκέψεις, δεν έχει τη δυνατότητα να προστατεύσει απόλυτα τον άνθρωπο, την προσωπικότητά του και την εσωτερική ελευθερία του από τις μεθοδείες της Νέας Εποχής· καμμία δεν έχει την διεισδυτικότητα να εντοπίσει τις επιβουλές της· καμμία δεν έχει την δυνατότητα να τις αναλύσει με τόση διάκριση και καμμία δεν έχει την δυνατότητα να θεμελιώσει αντεπιχειρήματα με τόση ενάργεια και πειστικότητα. Ο βαθύτερος λόγος είναι ότι, παρά το γεγονός ότι η πρώτη, δηλαδή η αρχαιοελληνική σκέψη, εξιδανικεύει τον άνθρωπο, και η δεύτερη, δηλαδή η σκέψη του Διαφωτισμού σχεδόν τον θεοποιεί, καμμία εκ των δύο δεν διακατέχεται από πραγματική αγάπη προς τον άνθρωπο και καμμία τους δεν έχει εμβαθύνει τόσο στο θέμα της ελευθερίας της βούλησής του και της προάσπισής της από εξωτερικές και εσωτερικές επιβουλές. Ελπίζω ότι η προσπάθεια αυτή θα προσφέρει τη δυνατότητα στον αναγνώστη να αντιληφθεί τι διαδραματίζεται ενώπιόν του και εν αγνοία του, αλλά και τι πραγματικά διακυβεύεται, ώστε να λάβει τις δικές του αποφάσεις.

Από το προεισαγωγικό σημείωμα της μελέτης «‘‘ΝΕΑ ΕΠΟΧΗ'' - ΕΞΕΛΙΞΗ ή ΧΕΙΡΑΓΩΓΗΣΗ;» εκδ. Σταμούλης, Αθήνα 2004