Ο ΣΤΡΑΤΟΣ ΣΩΤΗΡΙΑΣ ΜΙΑ ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΡΟΤΕΣΤΑΝΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ

Ο ΣΤΡΑΤΟΣ ΣΩΤΗΡΙΑΣ

ΜΙΑ ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΡΟΤΕΣΤΑΝΤΙΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ

Πρωτοπρ. Βασιλείου Γεωργόπουλου Λέκτορα Θεολογικής Σχολής Α.Π.Θ.

I. Η Οργάνωση και η δομή της

Ο Στρατός Σωτηρίας (Salvation Army) είναι μία διεθνής Προτεσταντική οργάνω­ση που ιδρύθηκε τον 19^ον αιώνα από τον πρώην Μεθοδιστή ιεροκήρυκα Γουλιέλμο Μπούθ [William Booth] (1829 -1912)¹. Αφού αποχώρησε το 1861 από τον Μεθοδισμό ίδρυσε αρχικά την οργάνωση «Χριστιανι­κή Ιεραποστολή στο Ανατολικό Λονδίνο» που το 1878 την μετονόμασε σε «Στρατό Σωτηρίας». Την ίδια χρονιά εκδόθηκε και ο κανονισμός της οργάνωσης που διέπει την λειτουργία της αναφορικά πάντα με το σκοπό και τους τρόπους δράσης της.

Η ύπαρξη του Στρατού Σωτηρίας συνδυ­άστηκε εξ αρχής με προγράμματα κοινω­νικής βοήθειας και ηθικής αναμόρφωσης των οικονομικώς και κοινωνικώς εξαθλιω­μένων ομάδων του Λονδίνου του δεκάτου ένατου αιώνα, όπως και ατόμων που εκδή­λωναν διάφορες μορφές παραβατικότητος, βασισμένα πάνω σε τυπικά προτεσταντικά πλαίσια σωτηριολογίας και ηθικής. Στο έργο του αυτό ο Γουλιέλμος Μπούθ βρήκε συμπαραστάτη τη σύζυγο του Αικατερίνα Booth (1829-1890).

Ο Στρατός Σωτηρίας οργανώθηκε πάνω σε αυστηρά στρατιωτικά πρότυπα. Ο ιδρυ­τής του έλαβε τον τίτλο του «Στρατηγού». Στρατιωτικά πρότυπα χρησιμοποιούνται για τα στελέχη και τα μέλη της οργάνω­σης τόσο σε επίπεδο προετοιμασίας και προπαρασκευής, όσο και σε επίπεδο διάρ­θρωσης. Η κυανού χρώματος στολή που φέρουν τα γυναικεία μέλη της οργάνωσης, ως εξωτερικό διακριτικό γνώρισμα τους, σχεδιάστηκε από τη σύζυγο του ιδρυτή της οργάνωσης. Τα άρρενα μέλη έχουν στολή ερυθρού χρώματος.

Πριν κάποιος ενταχθεί στην εν λόγω ορ­γάνωση υπογράφει τα λεγόμενα «Άρθρα του πολέμου». Αυτά τα άρθρα, έντεκα τον αριθμό, αποτελούν ένα είδος ομολογίας πίστεως, καταστατική αναφορά σκοπών, δράσεων, στόχων κ. α. Η δια της υπογρα­φής αποδοχή των εν λόγω άρθρων αποτε­λεί, ταυτοχρόνως, μια μορφή διαβεβαίω­σης δεσμευτικού χαρακτήρα, ότι τα μέλη του Στρατού Σωτηρίας θα απέχουν από τη χρήση αλκοόλ, ναρκωτικών ουσιών και καπνού.

Διακριτικό γνώρισμα της οργάνωσης εί­ναι οι κόκκινες σημαίες, με τον σταυρό στο μέσον ανάμεσα σε δύο ξίφη χιαστί και επά­νω ένα σίγμα τελικό. Επάνω στο έμβλημα αναγράφονται στα αγγλικά οι λέξεις «αίμα και πυρ».

II. Η σύγχρονη κατάσταση

Ο Στρατός Σωτηρίας πολύ σύντομα βρήκε φανατικούς υποστηρικτές και δι­αδόθηκε σε πάρα πολλές χώρες έχοντας ιδρύσει χιλιάδες σταθμούς. Μια μεγάλη ποικιλία δραστηριοτήτων προπαγανδί­ζουν το έργο τη κίνησης και ταυτοχρόνως συμβάλλουν στην οικονομική χρηματοδότηση των δραστηριοτήτων της. Η παγ­κόσμια έδρα της οργάνωσης βρίσκεται στο Λονδίνο. Σε κάθε χώρα υπάρχουν επιμέρους διοικητικά σχήματα σε εξάρτη­ση πάντα και με αναφορά στο παγκόσμιο κέντρο. Στις διάφορες χώρες που δραστη­ριοποιείται, συνήθως, δρα ανεξάρτητα, αλλά όταν χρειάζεται, προτιμά κυρίως να συνεργάζεται με τις άλλες προτεσταντι­κές ομολογίες. Ο γενικός υπεύθυνος της οργάνωσης ονομάζεται «Στρατηγός» και εκλέγεται από ένα συμβούλιο υψηλόβαθ­μων αξιωματούχων.  

Μέχρι το 1978 ο Στρατός Σωτηρίας ήταν, επίσης, μέλος του Παγκοσμίου Συμβουλί­ου Εκκλησιών. Λόγω όμως της εμπλοκής του τη δεκαετία του 1970 σε στρατιωτικοπολιτικού χαρακτήρα κινήσεις στην Αφρι­κή του αφαιρέθηκε η ιδιότητα του μέλους. Η οργάνωση σήμερα είναι παρούσα σε 109 χώρες με 26.000 περίπου αξιωματικούς και τρία εκατομμύρια μέλη και μεγάλο αριθμό ιδρυμάτων.

III. Η παρουσία της οργάνωσης στην Ελλάδα

Η εν λόγω οργάνωση παρουσιάστηκε στην Ελλάδα τη δεκαετία του 1990 με τη μορφή σωματείου μη κερδοσκοπικού, φι­λανθρωπικού και μορφωτικού χαρακτήρα. Το 1995 το καταστατικό του Σωματείου με την ονομασία «Στρατός Σωτηρίας» ανα­γνωρίστηκε με την 2383/1995 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών. Οι δραστηριότητες του Ελληνικού τμήμα­τος μέχρι σήμερα παραμένουν εξαιρετικά υποτονικές έως ανύπαρκτες σε σύγκριση με τις δραστηριότητες των τμημάτων του εξωτερικού.

IV. Επισημάνσεις σχετικές με τις διδασκαλίες της οργάνωσης

α) Παρότι ο Στρατός Σωτηρίας συνηθίζεται να παρουσιάζεται ως μια κοινωνικού χαρακτήρα οργάνωση, δεν απουσιάζει ο θρησκευτικός χαρακτήρας του ο οποίος είναι έκδηλος. Το κοινωνικό έργο το χρησι­μοποιεί ως μέσο για να οδηγήσει τους αν­θρώπους στη σωτηρία, η οποία φυσικά κα­τανοείται σε προτεσταντικά  μεθοδιστικά πλαίσια. Απόδειξη αποτελεί, κατ' αυτούς, η ηθική μεταβολή των μελών του. Ο κοι­νωνικός ακτιβισμός της κίνησης αποτελεί τρόπο και μορφή ευαγγελισμού  προσέλ­κυσης οπαδών.

β) Ο Στρατός Σωτηρίας δεν αναγνωρίζει ούτε τελεί κανένα μυστήριο. Σε αντίθεση και με τις άλλες προτεσταντικές ομολογίες τα μυστήρια του βαπτίσματος και της θεί­ας ευχαριστίας δεν έχουν για την κίνηση καμμία σημασία, καμμία σπουδαιότητα για τη σωτηρία. Δεν τελούνται ούτε και με συμβολικό χαρακτήρα ή περιεχόμενο. Το βάπτισμα π.χ που τελείται από τις άλλες ομολογίες το θεωρούν μια μορφή πνευμα­τικής απλώς καθιέρωσης.

γ) Το Σύμβολο της Πίστεως Νικαίας Κωνσταντινουπόλεως δεν έχει για την κίνηση καμμία σημασία ή βαρύτητα. Το ίδιο, επίσης, ισχύει και για τα άλλα αρχαία σύμ­βολα πίστεως. Το δόγμα έχει πολύ μικρή σημασία στο Στρατό Σωτηρίας που αγγίζει τα όρια της αδιαφορίας. Ιδιαίτερη σημασία έχει η αναγνώριση της αμαρτωλότητας, η ομολογία της ένοχης, η παραδοχή του λυ­τρωτικού έργου του Χριστού που συνεπά­γεται την ηθική μεταβολή των μελών και την εμμονή στον ηθικό βίο.

δ) Δεν έχουν οργανωμένη λατρεία. Τε­λούν κάποιου είδους τελετές περιστασια­κού χαρακτήρα. Κυρίαρχο στοιχείο στη λατρεία τους έχει η ανάγνωση της Βίβλου, το κήρυγμα με έμφαση στην ηθική, η ψαλ­μωδία κάποιων ύμνων, και οι ενθουσιαστι­κές εξάρσεις. Ιδιαίτερη σημασία σε πολλές λατρευτικές συνάξεις τους έχει η δημόσια ομολογία μελών της κίνησης, σε πλαί­σια συγκινησιακής φόρτισης, για το πόσο άθλια ήταν η προηγούμενη ζωή τους και πόσο ευτυχισμένοι είναι τώρα για το νέο τρόπο ζωής που επέλεξαν να ζήσουν με τη βοήθεια της κίνησης.

1.. Για το Στρατό Σωτηρίας επιλεκτικά βλ. Κ. Algermissen, William Booth, LTHK τομ. 2, στ. 470  471. A .Μ. Nicol, General Booth and the Salvation Army, London 1911. K. Eberhart (Hrsg), Was glauben die andern? 26 Selbstdarstellungen, Berlin 1954, σσ.61  66. V. Kunz, Die Heilsarmee, ihr Werden, Wesen, Wirken, Bern 1948. R. Wiggins, History of the Salvation Army, London 1968. R. Collier, Der General Gottes William Booth.Die Geschichte der Heilsarmee, Zurich 1981². T. Hermsen  D. Gnewekow, Die Geschichte der Heilsarmee, Opladen 1992. Handbuch Religiose Gemeinschafle und Weltanschauungen, Giitersloh 2000, σσ. 107113. Freikirchenhandbuch,Wupperta 2004, σσ. 39-41.

Περιοδικό ΔΙΑΛΟΓΟΣ (ΟΚΤΟΒΡΙΟΣ  ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 2009, ΤΕΥΧΟΣ 58)